25 maart 2021

YD-CAN: opname in het verpleeghuis van goed naar beter

Het onderzoeksproject YD-CAN richt zich op het bevorderen van de (eigen) regie en samenwerking rondom de relatie tussen jonge mensen met dementie, naasten & zorgverleners in de periode rond opname in het verpleeghuis. Met de naam YD-CAN ligt de nadruk  op wat mogelijk en realiseerbaar is: Het kan! Het is tevens een creatieve afkorting van ‘jonge mensen met dementie (Young-onset Dementia) in een leergemeenschap (Community) van professionals, cliënten & naasten’. De werkvorm is een participatief actieonderzoek.

Het Kenniscentrum Dementie op Jonge Leeftijd vroeg onderzoeker Annette van der Linden hoe haar werk eruit ziet.

Wat gaan we onderzoeken voor YD-CAN?

We gaan onderzoeken hoe de transfer van thuis wonen, al dan niet met dagbehandeling, naar opname in een verpleeghuis tot nu toe verloopt en welke knelpunten we daarbij tegenkomen. Hierbij gaan we na welke interventies kunnen helpen om jonge mensen met dementie en hun naasten in dit traject te ondersteunen. Daarbij hebben we als doel de (eigen) regie en samenwerking op een zo optimaal mogelijke wijze vorm te geven in deze moeilijke fase voor de cliënt en naasten. Gelijktijdig willen we onderzoeken op welke manier de onderzoeksaanpak (participatief actieonderzoek in een leergemeenschap) bijdraagt aan het realiseren van deze doelen.

Hoe gaan we dat doen en met wie?

We voeren het onderzoek samen met de cliënten, hun naasten en betrokken zorgverleners uit. Deze komen op vrijwillige basis bijeen in een leergemeenschap, dat is een groep waarin mensen uit diverse disciplines samenkomen om met en van elkaar te leren. Verhalen en ervaringen die mensen meebrengen naar deze leergemeenschap spelen een belangrijke rol bij het zicht krijgen op wat er speelt op alle niveaus. Het onderzoek zal plaatsvinden bij Marente. Deze zorgaanbieder is één van de regionale expertisecentra voor dementie op jonge leeftijd die zijn aangesloten bij het landelijk Kenniscentrum Dementie op Jonge Leeftijd. Dit onderzoek is een samenwerking tussen het Lectoraat Verpleegkundige Intramurale Ouderenzorg van de Hogeschool Leiden, zorgaanbieder Marente, de gemeente Teylingen, MBO Rijnland en het Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen (UKON).

Waarom participatief actieonderzoek (PAO)?

Actieonderzoek leent zich er voor om tegelijkertijd nieuwe kennis op te doen (onderzoek) en te werken aan verandering en verbetering in de praktijk (actie). Het PAO is vormgegeven rond een leergemeenschap. In de leergemeenschap zijn diverse disciplines uit het verpleeghuis, maar ook de thuiszorg vertegenwoordigd. Daarnaast wordt een deel van de cliënten en/of naasten betrokken en zijn de onderzoekers tevens deelnemer. Door deze constructie wordt het mogelijk om de kennis en ervaringen vanuit diverse gezichtspunten te verzamelen en deze gebruiken om op meerdere niveaus interventies te doen die bevorderlijk zijn voor het welzijn van de cliënten, hun naasten en indirect ook voor de werknemers.

Het onderzoek bestaat uit een aantal fasen.

  1. Aanloopfase ter voorbereiding van het onderzoek en het opzetten van de leergemeenschap
  2. Oriëntatie en diagnose fase waarin met de leergemeenschap wordt geïnventariseerd onder andere wat er goed is, wat nog beter kan, wat de wensen en verlangens zijn.
  3. Ontwikkelen van interventies – dit gebeurt naar aanleiding van de vragen uit fase twee.
  4. Actie en evaluatie – het uitvoeren van interventies en deze evalueren
  5. Disseminatie en borging – in deze fase zal verslaglegging plaatsvinden.

Fase twee is in belangrijke mate van invloed op de invulling van de fasen daarna. Omdat het participatief onderzoek is, wordt dus ook ruimte gehouden om waar nodig de planning of de inhoud aan te passen aan de wensen van de leergemeenschap met wie we dit onderzoek doen.

Het einddoel van het onderzoek is de productie van een toolbox met daarin getoetste interventies, een handreiking voor andere regio’s of instellingen, een factsheet met de voornaamste bevindingen en publicaties van het onderzoek. Ten slotte is het de bedoeling dat de toolbox wordt geïntegreerd in bestaande opleidingen voor zorgprofessionals.

Meer nieuwsberichten