Welke screeningstest werkt het beste bij erfelijke frontotemporale dementie?
Welke screeningstest werkt het beste bij erfelijke frontotemporale dementie?
23 maart 2026
Welke test herkent erfelijke frontotemporale dementie het vroegst? Nieuw onderzoek laat zien dat het verschil tussen veelgebruikte screeningstesten groter is dan gedacht — met belangrijke gevolgen voor vroege diagnose.
Bij mensen met genetische FTD blijkt de MoCA gevoeliger dan de MMSE in het opsporen van vroege cognitieve veranderingen en het volgen van achteruitgang. Dit kan helpen om zorg en behandeling eerder in te zetten.
Welke screeningstest werkt het beste bij erfelijke frontotemporale dementie?
Waar gaat dit onderzoek over?
Sommige mensen krijgen frontotemporale dementie (FTD), een vorm van dementie op jonge leeftijd. Mensen met FTD veranderen vaak in hun gedrag en krijgen bijvoorbeeld moeite met spreken en plannen. Bij ongeveer 30% van de mensen wordt FTD veroorzaakt door een verandering in het erfelijk materiaal, wat genetische FTD wordt genoemd. In deze mensen kunnen we de vroegste veranderingen in het brein proberen te herkennen met testen die het denkvermogen meten. Er zijn twee testen die veel worden gebruikt om het denkvermogen snel in kaart te brengen: de MMSE en de MoCA. Dit onderzoek vergelijkt deze twee testen en kijkt naar welke test FTD het eerste kan herkennen.
Waarom doen de onderzoekers dit?
Er komen nieuwe behandelingen voor FTD. Die werken het beste in een vroege fase van de ziekte, voordat iemand veel klachten heeft. Daarom zijn testen die FTD zo vroeg mogelijk kunnen herkennen erg belangrijk.
Wat hebben de onderzoekers gevonden?
De onderzoekers testten meer dan 240 mensen in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. De MoCA kan veranderingen in het denkvermogen eerder herkennen dan de MMSE, zelfs al in mensen zonder klachten. Ook zag de MoCA eerder achteruitgang over de tijd.
Wat betekent dit voor mensen met dementie zelf?
De MoCA kan ingezet worden om te kijken of iemand ziek wordt, of achteruitgaat. Dat helpt bij het op tijd krijgen van de juiste zorg.
Wat is de volgende stap?
De onderzoekers willen meer mensen onderzoeken. Ook willen zij mensen langer volgen. Zo leren zij beter hoe het denkvermogen bij FTD in een vroege fase van de ziekte verandert in de loop van de tijd.
Over dit onderzoek:
Deze samenvatting is gebaseerd op het artikel van Liset de Boer en collega’s.
- Publicatiedatum: Februari 2025
- Auteurs: Liset de Boer en collega’s
- Originele publicatie (Engelstalig): Montreal Cognitive Assessment vs the Mini-Mental State Examination as a Screening Tool for Patients With Genetic Frontotemporal Dementia. - Abstract - Europe PMC